‘Jong zijn is niet iets wat je hebt, maar iets wat je kwijt kunt raken’

Jong zijn.
Oud zijn.

Hieronder de mening van schrijfster Manon Uphoff over jeugd en ouderdom. Het is een stukje uit interview over haar boek: Bastaard. Het hele artikel is hier te lezen: http://dhost.info/recensent/2000-2004/uphoff.htm

Waar ik me ook heel erg mee bezig houd in De Bastaard is de spanningsboog tussen de ouderdom en de jeugd en hoe die twee elkaar nooit werkelijk begrijpen, omdat een oud iemand, een echt oud iemand, geconfronteerd wordt met het bedrog dat jong zijn niet iets is wat je hebt, maar dat het iets is wat je kan kwijtraken. Als je jong bent kun je dat besef niet hebben. Je voelt dat je samenvalt met je eigen jong zijn. En oudere mensen zijn eigenlijk, in de ogen van jonge mensen, verliezers, die hebben het ergens laten waaien, die hebben iets uit hun handen laten glippen waar je, als je jong bent, niet alleen vanzelfsprekend toegang toe hebt, maar wat je bent. Als je jong bent is het bijna: je hebt jong en ik ben jong, als een soort eenheid, en als je oud bent weet je dat dat niet zo is. Ik denk dat die kloof heel erg groot is en dat vind ik fascinerend.

Tegelijkertijd is het alsof samenlevingen daarin ook keuzes maken: wat zullen wij nu eens heel erg gaan waarderen. Er zijn natuurlijk samenlevingen waarin ouderdom gepaard gaat met gezag, respect, wijsheid, dat heeft nog wel iets leuks, dan valt er nog iets te halen op die plek, maar daar moet je in Nederland echt voor terug naar de jaren ’30, ’40, ’50. Daar vind je die waardering, maar natuurlijk ook het verstikkende van gezag, ouderdom en volwassenheid, nog terug. Maar het is terecht dat je je als samenleving, wanneer dat te zwaar wordt, daartegen verzet, want het verstikt, zet alles tot stilstand (wat Arinde ook gebeurde), maar het omgekeerde is de overdreven waardering voor de jeugd, waarin je jong zijn als het ware bevriest…
V en verlengt…
A inderdaad uitrekt, maar ook bevriest, waardoor er geen mogelijkheid is tot groei, tot emotionele ontwikkeling, tot wijsheid, tot rijpheid. Wat er dan volgens mij gebeurt is: het lijkt aantrekkelijk, omdat de oppervlakte van jeugd natuurlijk heel aantrekkelijk is, maar tegelijkertijd is het een soort bevriezingsdood. De mensen worden bijna tegen gehouden om zich door te ontwikkelen en dan wordt jeugd bijna een soort maskerade. Dat kun je bijvoorbeeld heel goed zien bij Michael Jackson. Bij hem is de jeugd een gestold masker. En dan verlies je de mogelijkheid om je te verbinden met dingen. Met een stukje geschiedenis, maar ook met een stukje toekomst, want in de toekomst zit ook die ouderdom, en daar ga je dan niet naartoe, dan heb je als het ware twee reservaten die elkaar niet meer tegenkomen.